BHMA 1: Δημιουργία και προσαρμογή του σεναρίου στην πλατφόρμα

Αρχικά, θα πρέπει να επιλέξετε το θέμα που θα αναπαρασταθεί. Αυτό πρέπει να εκφραστεί σε μια ιστορία, η οποία θα αποτελέσει τη βάση για το ψηφιακό καλλιτεχνικό μοντάζ. Μπορείτε να αναπτύξετε το δικό σας δραματουργικό κείμενο ή να επιλέξετε ένα ήδη υπάρχον, αλλά θα πρέπει να προσαρμοστεί στο συγκεκριμένο ψηφιακό πλαίσιο στο οποίο θα πραγματοποιηθεί η παράσταση.

Στην περίπτωση που επιχειρήσετε να γράψετε ένα νέο κείμενο, μπορείτε να εξετάσετε ορισμένα αρχικά καθοδηγητικά ερωτήματα, όπως τα ακόλουθα: «Τι θα ήθελα να αφηγηθώ;», «Ποια θέματα ή ζητήματα θεωρώ ενδιαφέροντα;», «Γιατί είναι σημαντικό να τα αναπαραστήσω αυτά επί σκηνής;», «Σε ποια άτομα απευθύνονται;», «Έχω κάποιες βιβλιογραφικές αναφορές για το θέμα (π.χ. αισθητικές, καλλιτεχνικές, δημοσιογραφικές κλπ.);».

Ομοίως, υπάρχουν ποικίλες μεθοδολογίες για τη δημιουργία ενός νέου δραματουργικού κειμένου ή σεναρίου. Πιθανώς η πιο διαδεδομένη είναι το παράδειγμα της δραματικής δομής, που επινόησε ο Syd Field, το οποίο αποτελείται από τρεις πράξεις:

Πρώτη Πράξη: Δέση

Εισαγωγή στην ιστορία και παρουσίαση των χαρακτήρων. Επιπλέον, αποκαλύπτει ένα πρώτο «περιστατικό» που θα πυροδοτήσει τα επόμενα γεγονότα του έργου.

Δεύτερη Πράξη: Σύγκρουση

Θέτει τον/την πρωταγωνιστή/-ρια ή τον/την ήρωα/-ίδα της ιστορίας αντιμέτωπο/-η με εμπόδια που θα τον/τη δυσκολέψουν να επιλύσει τη σύγκρουση, αλλά στο τέλος αυτής της πράξης, κάτι αλλάζει στην ιστορία, γεγονός που συμβάλλει στο να γίνει ορατό το αποτέλεσμα και οδηγεί στην τελευταία πράξη.

Τρίτη Πράξη: Λύση

Παρουσιάζει την κορύφωση του έργου, αλλά και την κατάληξή του και το τι θα συμβεί στους χαρακτήρες στη συνέχεια.

Άλλες μεθοδολογίες που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την παραγωγή ενός κειμένου έχουν πιο άμεση σχέση με πρακτικές και προσωπικές εμπειρίες, όπως: η συλλογική δημιουργία, ο αυτοσχεδιασμός, η αφήγηση ιστοριών, μεταξύ άλλων τεχνικών.

Από την άλλη πλευρά, υπάρχει η εναλλακτική λύση της εργασίας με ένα υπάρχον σενάριο ή δραματουργικό κείμενο. Για την επιλογή του κειμένου με το οποίο θα εργαστείτε, μπορούν να χρησιμοποιηθούν οι ερωτήσεις που προτάθηκαν προηγουμένως.

Είτε εργάζεστε με ένα ήδη έτοιμο σενάριο είτε με ένα νέο κείμενο, θα χρειαστεί να ακολουθήσετε μια διαδικασία προσαρμογής του σεναρίου στην επιλεγμένη ψηφιακή πλατφόρμα. Αυτό το σημείο είναι καίριας σημασίας για τη δημιουργία ψηφιακά εγγενούς θεάτρου, καθώς θα διαφοροποιήσει μια γνήσια ψηφιακή παράσταση που παράγεται από την προσαρμογή ενός καλλιτεχνικού προϊόντος και μιας παράστασης σε ψηφιακό πλαίσιο.

Tablet, κινητό τηλέφωνο ή Η/Υ

Απαραίτητο εργαλείο τόσο για την έρευνα όσο και για την οργάνωση των πληροφοριών.

Δραματουργικά κείμενα

Μπορούν να χρησιμεύσουν ως έμπνευση ή να χρησιμοποιηθούν άμεσα ως βάση για τη δημιουργία της παράστασης.

Έγγραφα ή πηγές πληροφοριών

Υλικό που θα χρησιμεύσει για να τροφοδοτήσει και να δώσει συνοχή στην ιστορία που θέλετε να αφηγηθείτε.

Βιβλιογραφικές αναφορές

Υλικό που θα χρησιμεύσει ως παράδειγμα ή έμπνευση για την κατασκευή του νέου ψηφιακού προϊόντος.

Εκτός από τις προαναφερθείσες πολυεπίπεδες ικανότητες σε αυτό το στάδιο, ενσωματώνονται και αναπτύσσονται επίσης οι ακόλουθες ικανότητες:

Έρευνα:

Σημαντική ικανότητα σε αυτό το στάδιο, λόγω της ικανότητας αναζήτησης πληροφοριών, της οργάνωσης και της αποτελεσματικότερης χρήσης τους. Για την ενθάρρυνση της ομαδικής εργασίας, συνιστάται η ανάπτυξη αυτής της ικανότητας με τη συμμετοχή όλων των συμμετεχόντων/-ουσών στην αναζήτηση πληροφοριών και ιδεών σχετικά με το ψηφιακό θέατρο και την πιθανή εννοιολογική βάση για τη δημιουργία ή την προσαρμογή του σεναρίου.

Αυτονομία και πρωτοβουλία:

Αυτή η ικανότητα σχετίζεται με την προθυμία ανάληψης δράσης και λήψης αποφάσεων χωρίς εξωτερική βοήθεια ή υποστήριξη. Ακόμη, αναφέρεται σε μια ενεργητική στάση. Σε αυτό το πρώτο βήμα της δημιουργίας ενός ψηφιακού θεατρικού έργου, οι εκπαιδευτές/-ριες μπορούν να ενθαρρύνουν την πρωτοβουλία και την αυτονομία των συμμετεχόντων/-ουσών μέσω του καταιγισμού ιδεών (brainstorming), της πρωτοβουλίας αναζήτησης πληροφοριών και της κοινοποίησης των προσωπικών τους εμπειριών για τη δημιουργία του σεναρίου.

Ευελιξία και προσαρμοστικότητα στις αλλαγές:
Αυτή η ικανότητα είναι ιδιαίτερα απαραίτητη για αυτή τη διαδικασία, όπου διερευνώνται νέες και καινοτόμες μεθοδολογίες. Οι εκπαιδευτές/-ριες μπορούν να αναπτύξουν αυτή την ικανότητα με τους/τις συμμετέχοντες/-ουσες χρησιμοποιώντας διάφορες στρατηγικές κατά τη δοκιμή του σεναρίου στην επιλεγμένη ψηφιακή πλατφόρμα ή καλώντας τους/τες να εργαστούν πάνω σε κείμενα άλλων ανθρώπων και ιδέες που έχουν προταθεί, προκειμένου να συγκρουστούν με απόψεις και να βγουν από τη ζώνη άνεσής τους.

Δημιουργία σεναρίων για ψηφιακές πλατφόρμες

Για να καταστεί σαφέστερο αυτό το βήμα, προτείνεται η ακόλουθη δραστηριότητα:

Ιδανικά 2 έως 5 άτομα. Σε περίπτωση που ο αριθμός των συμμετεχόντων/-ουσών είναι μεγαλύτερος, η δραστηριότητα μπορεί να διεξαχθεί σε μικρές ομάδες (των 2 έως 5 ατόμων) και στη συνέχεια, να ακολουθήσει συζήτηση στο πλαίσιο μιας μεγάλης ομάδας

  • Να προσδιορίσετε ένα θέμα για τη δημιουργία ενός ψηφιακού θεατρικού σεναρίου.
  • Να δημιουργήσετε και να αναπτύξετε ένα βασικό σενάριο για χρήση σε ψηφιακές πλατφόρμες.
  • Να ενσωματώσετε στο σενάριο εργαλεία και πόρους ψηφιακών πλατφορμών.

Σε ό,τι αφορά τον χρόνο που απαιτείται για τη δημιουργία του σεναρίου, αυτό εξαρτάται από το πόση ώρα θέλετε να αφιερώσετε σε αυτή την εργασία. Μπορεί να δημιουργηθεί σε μία ημέρα ή να χρειαστούν εβδομάδες ανάλογα με τον χρόνο που έχετε στη διάθεσή σας. Ο ελάχιστος χρόνος που θα χρειαστείτε είναι 2-3 ώρες.

  • Ιδανικά Η/Υ (ή τουλάχιστον τηλέφωνο ή tablet)
  • Σύνδεση στο Διαδίκτυο
  • Ψηφιακή πλατφόρμα για βιντεοκλήσεις: Meet, Zoom, Whatsapp ή άλλη
  • Ψηφιακή πλατφόρμα για τη δημιουργία και τη συγγραφή κοινών εγγράφων που είναι ορατά από όλους/-ες: Google Drive, Jamboard ή άλλη.

Η ομάδα σεναρίου ετοιμάζεται να επιλέξει μια ιδέα και να την εξελίξει σε μια ιστορία που θα προσαρμοστεί για μια ψηφιακή πλατφόρμα. Για τη δραστηριότητα αυτή, είναι σκόπιμο να έχει προηγηθεί έρευνα σχετικά με τη χρήση των ψηφιακών πλατφορμών. Συνιστάται επίσης να τηρείται αρχείο (όπως η καταγραφή της συνάντησης ή η τήρηση πρακτικών) στο πλαίσιο της συστηματοποίησης της δημιουργικής διαδικασίας. Για καλύτερη επικοινωνία, η ομάδα μπορεί να συγκεντρώνεται σε μια πλατφόρμα που επιτρέπει βιντεοκλήσεις και κοινή χρήση οθόνης.

Καταιγισμός ιδεών:

Αν πρόκειται για συλλογική δημιουργία σεναρίου, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε το Jamboard ή παρόμοιο εργαλείο ως διαδραστικό πίνακα, το οποίο σας επιτρέπει να κάνετε κάτι πιο δημιουργικό και δυναμικό. Αυτός ο τύπος πλατφόρμας μπορεί να χρησιμοποιηθεί μεταξύ άλλων για να φτιάξετε χάρτες και να ανταλλάξετε εικόνες.

Συμβουλή: Για να σπάσει ο πάγος, μπορείτε να θέσετε στην ομάδα τις ακόλουθες ερωτήσεις

Ποια θέματα σας φαίνονται ενδιαφέροντα;

Ποια θέματα θέλετε να θίξετε;

Ποιο στιλ ή είδος θεάτρου σας αρέσει;

Συμβουλή: Σε αυτό το βήμα, μπορεί να φανεί χρήσιμο να ζητήσετε από τους/τις συμμετέχοντες/-ουσες να ανταλλάξουν βιβλιογραφικές αναφορές σχετικά με τα ενδιαφέροντά τους, όπως: θεατρικά έργα, ταινίες, προσωπικές ιστορίες και εμπειρίες, ειδήσεις, φωτογραφίες, ηχητικά αρχεία, ιστορίες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης κλπ.

Παράδειγμα: Στο πλαίσιο του καταιγισμού ιδεών, ένα μέλος της ομάδας προτείνει να χρησιμοποιηθεί μια είδηση από μια πραγματική υπόθεση σχετικά με μια σύγκρουση μεταξύ μιας ομάδας γειτόνων/-ισσών. Η ομάδα αποφασίζει να αξιοποιήσει αυτή την είδηση ως βάση για την εργασία της.

Για να προχωρήσει περαιτέρω η δημιουργική διαδικασία και να αναπτυχθεί η ιδέα, μπορείτε να θέσετε την ακόλουθη ερώτηση:

Μπορούν τα κοινά θέματα ή οι κοινές ιδέες να αναπτυχθούν σε μια ψηφιακή πλατφόρμα; Πώς το φαντάζεστε;

Συμβουλή: Σε περίπτωση που οι συμμετέχοντες/-ουσες δυσκολεύονται να απαντήσουν σε αυτή την ερώτηση, προσπαθήστε πρώτα να συντονίσετε έναν γύρο συζήτησης όπου ο/η καθένας/-μία θα λέει ποιες ψηφιακές πλατφόρμες χρησιμοποιεί, για ποιον σκοπό και ίσως να μοιραστεί ένα ανέκδοτο που σχετίζεται με μία από αυτές.

Παράδειγμα: Η ομάδα συζητά πώς να προσαρμόσει την επιλεγμένη είδηση σε κάποια πλατφόρμα. Οι πιθανές ιδέες που συζητούνται είναι οι εξής: θα μπορούσε να είναι μια συνάντηση στο Zoom, μια ομάδα γειτόνων/-ισσών στο Facebook ή μια ομάδα γειτόνων/-ισσών στο Whatsapp.

Παρατήρηση: Για το συγκεκριμένο στάδιο της δραστηριότητας, καλό είναι να καθορίσετε με ακρίβεια τον χρόνο που θα αφιερώσετε, διότι η συζήτηση μπορεί να παραταθεί επ’ αόριστον αν δεν την παρακολουθήσετε.

Καθορισμός του Ψηφιακού Σκηνικού Χώρου:

Σε αυτό το στάδιο, θα αποφασίσετε τον τόπο διεξαγωγής της δράσης. Στην περίπτωση του ψηφιακού θεάτρου, η πλατφόρμα μετατρέπεται σε σκηνή.

Αυτό μπορείτε να το κάνετε απαντώντας στην ερώτηση:

Ποια είναι η καταλληλότερη ψηφιακή πλατφόρμα για την ανάπτυξη της σύγκρουσης ή της ιδέας;

Συμβουλή: Αν συνεκτιμήσετε όσα έχουν μελετηθεί στην έρευνα για τις ψηφιακές πλατφόρμες, θα διευκολυνθείτε στη λήψη αυτής της απόφασης.

Παράδειγμα: Η ομάδα καθορίζει ορισμένα κριτήρια για την επιλογή της πλατφόρμας. Αποφασίζει ότι η ιστορία θα πρέπει να πραγματοποιηθεί σε ομαδικό και όχι ατομικό επίπεδο. Το κοινό θα πρέπει να μπορεί να αλληλεπιδράσει και η πλατφόρμα θα πρέπει να είναι εύκολα προσβάσιμη. Τα μέλη της ομάδας συμφωνούν να χρησιμοποιήσουν το Whatsapp ως την πιο κατάλληλη πλατφόρμα για να αποτυπωθεί η ιδέα της ιστορίας (ομαδική σύγκρουση, πολλές διαφορετικές απόψεις, δυνατότητα εύκολης συμμετοχής και αλληλεπίδρασης με το κοινό).

Σε αυτή την περίπτωση, μπορεί να τους ζητηθεί να υπεισέλθουν σε περισσότερες λεπτομέρειες για να προσδιορίσουν καλύτερα το πλαίσιο:

Σε ποιες ομάδες του Whatsapp ανήκετε και ποιες είναι οι συνήθεις ή συγκεκριμένες συγκρούσεις που αναπτύσσονται στην πλατφόρμα;

Ανάπτυξη πλοκής:

Αυτό το στάδιο επικεντρώνεται στους τρόπους ανάπτυξης της σύγκρουσης, του πλαισίου και των χαρακτήρων για την προώθηση της πλοκής.

Το σημείο εκκίνησης είναι η απάντηση στην ερώτηση:

Ποια είναι η κύρια σύγκρουση που θέλω να αναπτύξω στο έργο;

Συμβουλή: Ανάλογα με την ομάδα και τη συμμετοχή σε αυτή τη διαδικασία, η απάντηση σε αυτή την ερώτηση μπορεί να περιλαμβάνει κάποιες κατευθυντήριες οδηγίες από τον/την εκπαιδευτή/-ρια ή καλύτερο είναι να δοθεί ελεύθερος χώρος στους/στις συμμετέχοντες/-ουσες μέχρι να καταλήξουν σε συμφωνία.

Καθορισμός οροσήμων και δημιουργία σκηνών:

Η επιλογή ορισμένων οροσήμων της ιστορίας μπορεί να αποτελέσει αφετηρία για την περαιτέρω ανάπτυξη των σκηνών και να δώσει τη δυνατότητα να γραφτούν οι διάλογοι ενσωματώνοντας τους κώδικες και τους πόρους της επιλεγμένης ψηφιακής πλατφόρμας. Για να διατηρηθεί μια σειρά στη δραματουργία, μπορεί να βοηθήσει ο διαχωρισμός ανά καταστάσεις και ανά σκηνές. Αν θέλετε να ακολουθήσετε την αριστοτελική δομή, μπορείτε να κάνετε διαχωρισμό ανά πράξη:

Πρώτη πράξη: Εισαγωγή στο θέμα και παρουσίαση των χαρακτήρων.

Δεύτερη πράξη: Ανάπτυξη της σύγκρουσης.

Τρίτη πράξη: Κλιμάκωση και λύση.

Παρατήρηση: Προκειμένου να δημιουργηθούν οι διάλογοι στις σκηνές, οι συμμετέχοντες/-ουσες αναμένεται να εμβαθύνουν περισσότερο στην ιστορία και να δώσουν τις απαραίτητες πληροφορίες για τους χαρακτήρες ή την κατάσταση.

Παράδειγμα: Η ομάδα αναγνωρίζει ως κύριο πρόβλημα ότι η σύγκρουση μεταξύ των γειτόνων/-ισσών οφειλόταν σε προβλήματα συνύπαρξης και στη ρατσιστική στάση ενός/μιας από τους/τις γείτονες/-ισσες απέναντι σε έναν/μια νέο/-α γείτονα/-ισσα που προσφάτως εντάχθηκε στην κοινότητα.

Μερικές ερωτήσεις προσανατολισμού θα μπορούσαν να είναι οι εξής:

  • «Τι συνέβη πριν από αυτό το γεγονός;»,
  • «Ποια είναι η σχέση μεταξύ των μελών της κοινότητας;»,
  • «Πού βρίσκεται το κτήριο;».

Αυτά τα στοιχεία θα βοηθήσουν στον περαιτέρω προσδιορισμό του πλαισίου του σεναρίου και των χαρακτήρων.

Συμβουλή: Κατά τη συγγραφή σεναρίων συνιστάται:

  • Να συμπεριλαμβάνετε σημειώσεις που να αναφέρουν λεπτομερώς αν πρόκειται για ηχητικό μήνυμα, γραπτό μήνυμα ή βίντεο/φωτογραφία. Να αναφέρετε πότε χρησιμοποιείται ένα αυτοκόλλητο ή ένα emoji μεταξύ των άλλων πόρων.
  • Να εντοπίζετε στοιχεία της ίδιας της πλατφόρμας που μπορούν να δώσουν περισσότερη ένταση ή πληροφορίες στη σκηνή, όπως η διαγραφή μηνυμάτων, η αποχώρηση από την ομάδα κλπ. Αυτές οι ενέργειες μπορούν να αντικαταστήσουν ανεπαίσθητες κινήσεις ή ενέργειες στο «παραδοσιακό» θέατρο που δεν μπορούν να αναπαραχθούν με τον ίδιο τρόπο στο ψηφιακό πλαίσιο.

Δημιουργία προφίλ χαρακτήρων:

Προσδιορίστε τις πληροφορίες που είναι απαραίτητες για τη δημιουργία των χαρακτήρων: ονόματα, ηλικία, φύλο, καταγωγή, επάγγελμα, πεποιθήσεις, μεταξύ άλλων σχετικών στοιχείων. Ορισμένες χρήσιμες ερωτήσεις είναι οι εξής:

Τι ρόλο διαδραματίζει ο χαρακτήρας;

Ποιον σκοπό υπηρετεί ο χαρακτήρας σε αυτή την ιστορία;

Συμβουλή: Το προφίλ του χαρακτήρα θα πρέπει να δημιουργηθεί λαμβάνοντας υπόψη τους διαθέσιμους πόρους της πλατφόρμας για τον καλύτερο καθορισμό των χαρακτηριστικών.

Παράδειγμα: Η ομάδα εντοπίζει ορισμένους κύριους χαρακτήρες στην ειδησεογραφική ιστορία. Σε αυτή την ιστορία, υπάρχει μια συνέντευξη με τον/τη διαχειριστή/-ρια και γείτονα/-ισσα στο κτήριο. Η ομάδα επιλέγει αυτόν/-ή τον/τη γείτονα/-ισσα για να δημιουργήσει έναν χαρακτήρα.

Σε αυτή την περίπτωση, μπορούν να τεθούν ερωτήσεις για να αντληθούν ή να δημιουργηθούν οι πληροφορίες που λείπουν:

Ποιος είναι ο ρόλος του/της στην κοινότητα;

Είναι διαχειριστής/-ρια της κοινότητας. Έτσι, στην πλατφόρμα θα είναι η διαχειρίστρια της ομάδας των γειτόνων/-ισσών Whatsapp.

Συμβουλή: Στην περίπτωση του περιβάλλοντος Whatsapp, τα παρακάτω στοιχεία είναι πολύ χρήσιμα για την παρουσίαση των χαρακτήρων:

Φωτογραφίες προφίλ: Πώς φαντάζεστε τον χαρακτήρα; Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε την ίδια φωτογραφία με αυτή του καστ (της διανομής ρόλων) ή να αναζητήσετε άλλες επιλογές φωτογραφιών.

Κατάσταση Whatsapp του χαρακτήρα την τρέχουσα στιγμή.

Είδος επικοινωνίας: Πώς γράφει ο χαρακτήρας, ποιους κωδικούς πλατφόρμας και πόρους χρησιμοποιεί, ποια είναι η αισθητική των gifs, των emoticons και των αυτοκόλλητων που χρησιμοποιεί. Στέλνει ηχητικά μηνύματα, βίντεο, φωτογραφίες;

Επεξεργασία:

Οι πληροφορίες είναι πιθανό να αλλάξουν κατά τη διάρκεια των προβών, ιδίως όταν δοκιμάζονται απευθείας στην επιλεγμένη ψηφιακή πλατφόρμα. Αυτό προϋποθέτει ότι θα πρέπει να εξετάσετε το ενδεχόμενο να αναθεωρήσετε το σενάριο και:

  • Να επεξεργαστείτε σκηνές που είναι ασαφείς.
  • Να διαγράψετε σκηνές που δεν είναι αρκετά σαφείς ή δεν μεταφέρουν πολλές πληροφορίες.
  • Να γράψετε σκηνές που λείπουν.

Συμμετοχή του κοινού: Αυτό το σημείο είναι προαιρετικό. Μπορείτε να δείτε τις διάφορες επιλογές συμμετοχής λαμβάνοντας υπόψη την επιλεγμένη ψηφιακή πλατφόρμα. Αν αποφασιστεί η συμμετοχή του κοινού, είναι σημαντικό να αναγράφεται στο σενάριο.

Κατά τη διάρκεια και στο τέλος της δραστηριότητας, είναι σημαντικό να τονιστεί ότι η διαδικασία δημιουργίας του σεναρίου θα τροποποιηθεί, ώστε να προσαρμοστεί στην πλατφόρμα που έχει επιλεγεί (ή που πρόκειται να επιλεγεί).

Ανεξάρτητα από τη μέθοδο που χρησιμοποιείται για τη δημιουργία του σεναρίου, στο ψηφιακό θέατρο είναι σημαντικό να συνδεθεί το σενάριο με τις γλώσσες και τους πόρους της επιλεγμένης ψηφιακής πλατφόρμας.

Για να ολοκληρωθεί αυτή η δραστηριότητα, μπορούν να τεθούν ερωτήσεις όπως οι εξής:

Είναι ευχαριστημένη η ομάδα με αυτό που δημιουργήθηκε;

Είναι σαφές στο σενάριο ποια/ποιες σύγκρουση/συγκρούσεις θέλει να αναπτύξει η ομάδα;

Είναι σαφές πώς θα προσαρμοστεί το σενάριο και πώς θα ενσωματωθούν τα εργαλεία και οι πόροι της επιλεγμένης ψηφιακής πλατφόρμας;

Υπάρχουν διάφορες μέθοδοι για τη δημιουργία σεναρίων, όπως ο αυτοσχεδιασμός ή η αφήγηση ιστοριών, μεταξύ άλλων. Στην περίπτωση που πρόκειται να εργαστείτε με ένα ήδη γραμμένο σενάριο, αυτό πρέπει να μελετηθεί και να προσαρμοστεί για χρήση στην επιλεγμένη ψηφιακή πλατφόρμα.

Σημειώστε ότι ο χρόνος δημιουργίας σεναρίου μπορεί να παραταθεί, ανάλογα με το πρόγραμμα και τις ημερομηνίες παραγωγής και σκηνοθεσίας, καθώς και τη διάρκεια της παράστασης που χρειάζεται για να υλοποιηθεί.

Εργαλεία για ταυτόχρονη διαδικτυακή εργασία:

https://jamboard.google.com/

https://www.google.com/intl/es_es/drive/

https://www.mindmeister.com/es

Καλό θα ήταν να εργαστείτε για το επόμενο βήμα παράλληλα με το πρώτο, καθώς η δημιουργία ενός σεναρίου ή η διασκευή ενός δραματικού κειμένου εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την ψηφιακή πλατφόρμα που θα επιλεγεί ως «σκηνικός χώρος», δηλαδή από τον τόπο όπου θα εκτυλιχθεί το έργο. Επομένως, παράλληλα με τον προσδιορισμό και τη δημιουργία του σεναρίου, είναι απαραίτητο να διεξαχθεί έρευνα για τις ψηφιακές πλατφόρμες, όπως περιγράφεται λεπτομερώς παρακάτω.