Ψηφιακά εργαλεία και πλατφόρμες – μια συγκριτική ανάλυση

Λαμβάνοντας υπόψη την εμπειρία από τη δημιουργία ψηφιακά εγγενών έργων, αναδεικνύονται ορισμένα πλεονεκτήματα και ευκαιρίες, καθώς και ορισμένες δυσκολίες και προκλήσεις, οι οποίες συνοψίζονται στον παρακάτω πίνακα. Ως παράδειγμα, πήραμε δύο πλατφόρμες που έχουν διαφορετικά χαρακτηριστικά και δυνατότητες, ενώ καλύπτουν μεγάλο εύρος χρήσεων και κοινού.

Zoom

Το Zoom είναι μια διαδραστική ψηφιακή πλατφόρμα που επιτρέπει τηλεδιασκέψεις και συσκέψεις χάρη στον συνδυασμό βίντεο, ήχου, τη δυνατότητα κοινής χρήσης οθονών και εγγράφων, καθώς και μηνυμάτων συνομιλίας. Πρόσφατα, εισήγαγε επίσης τη δυνατότητα να σχεδιάζετε και να γράφετε σε έναν ψηφιακό πίνακα ενώ τον μοιράζεστε με άλλους χρήστες. Παράλληλα, επιτρέπει την εργασία σε breakout rooms (δωμάτια επιμέρους συσκέψεων) που μπορούν να λειτουργούν ανεξάρτητα. Λόγω των προαναφερθέντων χαρακτηριστικών, χρησιμοποιείται ευρέως στον επαγγελματικό τομέα για τη διεξαγωγή συναντήσεων εργασίας, διασκέψεων, ακόμη και εργαστηρίων σε ψηφιακή μορφή στο Διαδίκτυο. Για να το χρησιμοποιήσετε, θα πρέπει να κατεβάσετε το λογισμικό ή τουλάχιστον να δημιουργήσετε έναν λογαριασμό χρήστη για να έχετε πρόσβαση σε αυτό διαδικτυακά. Ο βασικός λογαριασμός είναι δωρεάν με περιορισμένες δυνατότητες, όπως ο περιορισμός των 40 λεπτών ανά συνάντηση.

WhatsApp

Το Whatsapp είναι μια εφαρμογή κοινωνικής δικτύωσης (αρχικά για κινητά τηλέφωνα, αλλά τελευταία με τη δυνατότητα ανοίγματος και στο Διαδίκτυο) που επιτρέπει στους/στις χρήστες/-ριες να συνδέονται μέσω μηνυμάτων κειμένου, κλήσεων και μηνυμάτων ήχου και βίντεο. Συνδέεται με τον αριθμό τηλεφώνου του/της χρήστη/-ριας και ζητά τους αριθμούς τηλεφώνου των άλλων ατόμων για την πραγματοποίηση της σύνδεσης. Παρέχει ένα ευρύ φάσμα δυνατοτήτων για την αποστολή και λήψη βίντεο, φωτογραφιών, τη χρήση emoji και GIFs καθώς και την τοποθέτηση εικόνων προφίλ και την ενημέρωση της κατάστασης. Η εφαρμογή είναι δωρεάν και μπορείτε να την κατεβάσετε εύκολα στο κινητό ή στον υπολογιστή σας.

WHATSAPP εναντίον ZOOM

Γενικά Ψηφιακές πλατφόρμες Πλεονεκτήματα/Ευκαιρίες/ Δυνατότητες Μειονεκτήματα/Δυσκολίες/ Προκλήσεις
-
-
  • Δυνατότητα πρόσβασης στον τομέα του πολιτισμού σε συνθήκες πανδημίας, υποχρεωτικού εγκλεισμού ή άλλες καταστάσεις που δεν επιτρέπουν τη δια ζώσης αλληλεπίδραση τις συναθροίσεις.
  • Διαφοροποίηση των πηγών εργασίας για τους/τις καλλιτέχνες/-ιδες.
  • Μαζική ή εξατομικευμένη χρήση ανάλογα με την πλατφόρμα.
  • Σύνδεση από διαφορετικά μέρη του κόσμου ανεξαρτήτως τόπου ή χρόνου.
  • Περισσότερο καθολική πρόσβαση.
  • Χρήση νέων ειδικών ψηφιακών γλωσσών.
  • Εξερεύνηση νέων τρόπων δημιουργίας.
  • Καινοτομία.
  • Δυνατότητα να φέρει μια καλλιτεχνική εμπειρία πιο κοντά σε άτομα ή ομάδες που δυσκολεύονται να την παρακολουθήσουν δια ζώσης.
  • Εφαρμογή της γλώσσας των νέων γενεών στο ευρύ κοινό.
  • Ισχυρό εργαλείο για εσωστρεφείς ανθρώπους και άτομα που πάσχουν από κοινωνικό άγχος.
  • Απώλεια της δια ζώσης αίσθησης της θεατρικής εμπειρίας («Είναι αυτό θέατρο;»).
  • Πρόκληση σχετικά με τη μετατροπή ορισμένων θεατρικών κωδικών σε ψηφιακά χαρακτηριστικά («Είναι αυτό θέατρο;»).
  • Κούραση και κόπωση λόγω της υπερβολικής έκθεσης σε οθόνες.
  • Απώλεια ελέγχου της ανατροφοδότησης του κοινού: απώλεια προσοχής, παράλληλη χρήση άλλων πλατφορμών, αποδέσμευση λόγω της κινητικότητας που επιτρέπει η συσκευή.
  • Χάσμα στη χρήση και τη διαχείριση των ψηφιακών πλατφορμών από διαφορετικές γενιές.
  • Δυσκολία εντοπισμού της/των ψηφιακής/-ών πλατφόρμας/-ών που ταιριάζουν ή ενισχύουν το περιεχόμενο του έργου.
  • Επιλογή της κατάλληλης πλατφόρμας πληρωμών.
  • Πρόκληση στην εξεύρεση ψηφιακών γλωσσών που συμβάλλουν στην πρόκληση ή τη δημιουργία συναισθημάτων/εμπειριών στους/στις θεατές/-ριες.
  • Πρόκληση κατά την επιλογή του περιεχομένου πάνω στο οποίο θα εργαστούμε ή θα δημιουργήσουμε κάτι νέο.
  • Κίνδυνος απλής προσαρμογής του «παραδοσιακού» θεατρικού έργου σε ψηφιακό πλαίσιο έναντι της δημιουργίας ψηφιακά εγγενούς θεάτρου.
Πιλοτικές εμπειρίες
Whatsapp
  • Ποικιλομορφία των ιδίων πόρων της πλατφόρμας: συνομιλία (chat), βιντεοκλήσεις, αρχεία ήχου, βίντεο, φωτογραφίες κλπ.

  • Ποικιλομορφία των ιδίων κωδικών που ενισχύουν τη θεατρικότητα (σενάριο, σύγκρουση, χαρακτηρισμοί): emojis, memes, gifs, αυτοκόλλητα, χρόνοι αναμονής, χρόνοι απόκρισης, εικόνα προφίλ, διαγραφή ή συμπερίληψη ατόμων, καταστάσεις, ταχύτητα αναπαραγωγής ήχου κλπ.

  • Ανθεκτικότητα: Το έργο μπορεί να αναπτυχθεί ως εφάπαξ εμπειρία ή για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα (περισσότερο από μία ημέρα).

  • Εμπλοκή: Επιτρέπει τη συμμετοχή του κοινού σε διάφορες μορφές (π.χ. φόρουμ, συζήτηση, αντίδραση, αξιολόγηση κλπ.).

  • Τεχνικές δυσκολίες: σύνδεση στο Διαδίκτυο, προβλήματα με τον Η/Υ ή το κινητό τηλέφωνο, προβλήματα με την εφαρμογή (app).

  • Τεχνικές απαιτήσεις: Επειδή η εφαρμογή συνδέεται με ένα κινητό τηλέφωνο, είναι απαραίτητο να έχετε μια συσκευή αποκλειστικά για αυτή τη χρήση. Αν χρησιμοποιείτε το δικό σας κινητό τηλέφωνο και δεν θέλετε να χάσετε τον προσωπικό σας λογαριασμό, θα πρέπει να κατεβάσετε μια άλλη εφαρμογή που σας επιτρέπει να έχετε δύο λογαριασμούς στην ίδια συσκευή (Parallel Space) ή να κατεβάσετε την επιλογή Whatsapp Business.

  • Απόρρητο: Στην περίπτωση των ομάδων Whatsapp, ενδέχεται να υπάρχει έλλειψη ελέγχου και προστασίας των τηλεφωνικών αριθμών των συμμετεχόντων/-ουσών.

  • Αισθητική: Προσδιορίστε τους πόρους για να δώσετε θεατρικότητα στην παράσταση.

  • Χρονικός περιορισμός: Στην περίπτωση συμμετοχής του κοινού, ενδέχεται να υπάρχει δυσκολία στον έλεγχο του χρονικού προγραμματισμού της θεατρικής εμπειρίας.

Πιλοτικές εμπειρίες
Zoom
  • Ποικιλομορφία των ιδίων πόρων της πλατφόρμας: συνομιλία (ιδιωτικά ή ομαδικά μηνύματα), πολλαπλές οθόνες, κοινή χρήση οθόνης, απόκρυψη οθόνης, πίνακας, ήχος, φόντα και φίλτρα, σίγαση ή ενεργοποίηση μικροφώνων, αίθουσες και ομάδες, κοινή χρήση αρχείων και εγγράφων.
  • Η λειτουργία Zoom στο κινητό τηλέφωνο δίνει ελευθερία στη χρήση της κάμερας σε σχέση με την κίνηση, τη μεγέθυνση, τη σμίκρυνση και τη μετακίνηση στον χώρο.
  • Σενάριο και χειρόγραφο: επειδή η πλατφόρμα χρησιμοποιεί την κάμερα, επιτρέπει τη δημιουργία και προβολή διαφορετικών σεναρίων.
  • Η χρήση και ο συνδυασμός διαφορετικών πλατφορμών και λογισμικού επιτρέπει τη χρήση διαφορετικών καλλιτεχνικών γλωσσών.
  • Η δυνατότητα να παρακολουθείς και να βλέπεις τη θεατρική δράση, η οποία με τη σειρά της διαδραματίζεται ζωντανά (συγχρονισμένη), είναι πιο κοντά στην αίσθηση του δια ζώσης θεάτρου.
  • Τεχνικές δυσκολίες: σύνδεση στο Διαδίκτυο, προβλήματα με τον Η/Υ ή το κινητό τηλέφωνο, προβλήματα με την εφαρμογή (app).
  • Τεχνικές απαιτήσεις: Προϋποθέτει την αγορά άδειας χρήσης για τη χρήση ορισμένων από τα εργαλεία της, ώστε να μπορείτε να αφιερώσετε πάνω από 40 λεπτά σε αυτή την πλατφόρμα.
  • Την πρώτη φορά που τη χρησιμοποιείτε ως επισκέπτης/-ρια, θα πρέπει να κατεβάσετε και να εγκαταστήσετε την εφαρμογή.
  • Παράγοντες απόσπασης της προσοχής: Σε περίπτωση που το κοινό έχει ενεργοποιημένη την κάμερα ή το μικρόφωνό του, μπορεί να αποτελέσει παράγοντα απόσπασης της προσοχής των ηθοποιών.
  • Κίνδυνοι για το απόρρητο και την ασφάλεια: Οι εγγραφές βίντεο που αποθηκεύονται στους διακομιστές Zoom δεν προστατεύονται, με αποτέλεσμα να παρέχουν εύκολη πρόσβαση σε χάκερς.